به گزارش خبرنگار مهر، اتفاقات فدراسیون فوتبال در سال‌های اخیر بارها محل طرح پرسش‌ها، انتقادها و حاشیه‌هایی بوده که بخش قابل توجهی از آنها به نحوه اداره فدراسیون و عملکرد مدیران ارشد این مجموعه بازمی‌گشت. با این حال، واکنش مدیریت فدراسیون در بسیاری از موارد، بیشتر بر حفظ آرامش و عبور از بحران‌ها استوار بود تا ایجاد تغییرات اساسی.
مهدی تاج که در دوره اخیر ریاست خود تلاش کرده است ساختار مدیریتی فدراسیون را با کمترین تنش حفظ کند، حالا در شرایطی قرار گرفته که ادامه این سیاست دیگر به سادگی گذشته امکان‌پذیر نیست. تغییر دبیرکل فدراسیون، آن هم پس از نزدیک به ۳ سال و هشت ماه حضور هدایت ممبینی در این جایگاه، نشانه‌ای از تغییر رویکردی است که می‌تواند پیامدهای مهم‌تری برای مجموعه تحت مدیریت تاج داشته باشد.
ممبینی از جام جهانی ۲۰۲۲ وارد جمع مدیران ارشد فدراسیون فوتبال شد و در ادامه به عنوان دبیرکل، یکی از مهم‌ترین صندلی‌های مدیریتی فوتبال ایران را در اختیار گرفت.
جایگاهی که به دلیل گستردگی وظایف و ارتباط مستقیم با بسیاری از امور اجرایی، اداری و بین‌المللی فدراسیون، همواره از حساسیت بالایی برخوردار بوده است.
با این حال، سرانجام تصمیم به پایان حضور او در دبیرکلی گرفته شد. تصمیمی که در پی حواشی مربوط به معرفی نماینده فوتبال ایران برای حضور در لیگ قهرمانان آسیا ۲ و انتقادهایی که نسبت به روند این موضوع مطرح شد، جدی‌تر از گذشته دنبال شد.
وقتی صبرها تمام شد
حساسیت‌های ایجادشده پیرامون موضوع معرفی نماینده سوم فوتبال باشگاهی به AFC با وجود برگزاری تورنمنت سه جانبه باعث شد موضوع از سطح اختلافات داخلی فدراسیون فراتر برود و حتی پای مسئولان ارشد ورزش کشور نیز به میان کشیده شود.
در چنین شرایطی، ادامه حضور دبیرکل در جایگاه خود برای رئیس فدراسیون به تصمیمی پرهزینه تبدیل شده بود. تاج که در سال‌های گذشته بارها نشان داده بود علاقه‌ای به تغییرات ناگهانی و پرسر و صدا ندارد، این بار ناچار شد یکی از مهم ترین مدیران اجرایی سیستم فوتبال را از جایگاه دبیرکلی کنار بگذارد. البته انتخاب ممبینی به عنوان مشاور رئیس فدراسیون پس از پایان مسئولیتش، نشان می‌دهد تاج همچنان ترجیح داده است این جابه‌جایی را بدون ایجاد یک تقابل مستقیم مدیریتی انجام دهد.
کنار گذاشتن ممبینی از دبیرکلی فقط از سر اجبار نبوده است بلکه مشاوران مورد اعتماد تاج به او دلگرمی داده اند که وقت تغییرات اساسی است.
تاج این بار باید از تعارف عبور کند
مهدی تاج سال‌هاست به مدیری شناخته می‌شود که در مواجهه با بحران‌ها ترجیح می‌دهد تا حد امکان از ایجاد تغییرات گسترده پرهیز کند. او در بسیاری از مواقع تلاش کرده است اختلافات داخلی را مدیریت و از تبدیل شدن مسائل مدیریتی به بحران رسانه‌ای جلوگیری کند.
این سیاست در مقاطعی توانسته به حفظ ثبات کمک کند، اما نقطه مقابل نیز داشت! در حقیقت، ادامه دادن به حضور مدیرانی که عملکردشان محل پرسش است، در نهایت می‌تواند هزینه بیشتری از یک تغییر مدیریتی داشته باشد. تغییر دبیرکل می‌تواند نخستین علامت جدی از این باشد که رئیس فدراسیون قصد دارد در برابر خطاهای تکرارشونده، واکنش مدیریتی جدی‌تری نشان دهد.
البته تغییر یک مدیر به تنهایی نمی‌تواند به معنای اصلاح ساختار باشد. آنچه در ادامه اهمیت دارد، نحوه انتخاب جانشین، میزان اختیار او و همچنین تغییراتی است که در سایر بخش‌های اجرایی فدراسیون رقم خواهد خورد.
یک پل موقت برای انتخاب نهایی
پس از پایان کار ممبینی، حامد مومنی به عنوان سرپرست دبیرکلی منصوب شد. انتخابی که بیش از آنکه نشانه تصمیم نهایی برای مدیریت حوزه دبیرکلی باشد، به نظر می‌رسد با هدف ایجاد یک دوره انتقالی انجام شده است.
مومنی در این دوره باید امور جاری فدراسیون را بدون ایجاد وقفه مدیریت کند و در عین حال، فرصت لازم را برای رئیس فدراسیون فراهم آورد تا گزینه نهایی خود برای دبیرکلی را با دقت بیشتری انتخاب کند.
برآورد موجود این است که سرپرستی مومنی قرار نیست طولانی باشد و احتمالاً طی دو تا سه ماه آینده، دبیرکل جدید معرفی خواهد شد. این مدت برای تاج اهمیت زیادی دارد؛ چرا که انتخاب دبیرکل جدید می‌تواند جهت‌گیری مدیریتی فدراسیون در سال‌های آینده را مشخص کند. اما این انتخاب هم باید هرچه زودتر تعیین تکلیف شود.
دبیرکل صرفاً یک مدیر اداری نیست. بخش مهمی از امور اجرایی فدراسیون، ارتباط با سازمان لیگ، کمیته‌های مختلف، کنفدراسیون فوتبال آسیا و فیفا و همچنین اجرای تصمیمات هیأت‌رئیسه از مسیر دبیرکل فدراسیون عبور می‌کند. بنابراین انتخاب فردی که بتواند هم از نظر مدیریتی توانمند باشد و هم استقلال لازم برای اجرای تصمیمات را داشته باشد، یکی از مهم‌ترین تصمیمات تاج در ماه‌های آینده خواهد بود.
دو گزینه روی میز
رئیس فدراسیون در شرایط فعلی در حال بررسی دو گزینه برای دبیرکلی است و همین مسئله نشان می‌دهد برخلاف برخی تغییرات گذشته، قرار نیست سرپرستی مومنی به یک وضعیت طولانی‌مدت تبدیل شود.
تاج باید در این انتخاب یک موضوع مهم را در نظر بگیرد؛ دبیرکل بعدی نباید صرفاً فردی برای اداره امور روزمره باشد. فدراسیون فوتبال در ماه‌های پیش رو با پرونده‌ها و مأموریت‌های متعددی روبه‌روست و به مدیری نیاز دارد که بتواند ساختار اداری را منسجم‌تر، فرآیندهای تصمیم‌گیری را شفاف‌تر و ارتباط میان بخش‌های مختلف فدراسیون را منظم‌تر کند.
اگر قرار باشد دبیرکل جدید صرفاً برای پر کردن یک جای خالی انتخاب شود، تغییر اخیر عملاً تأثیر چندانی در ساختار فدراسیون نخواهد داشت. اما اگر این جابه‌جایی مقدمه‌ای برای اصلاحات گسترده‌تر باشد، می‌توان آن را یکی از مهم‌ترین تصمیمات مدیریتی تاج در دوره فعلی ریاستش دانست.
فرصت کوتاه برای ساختن یک میراث مدیریتی
مهدی تاج در شرایطی وارد این مرحله از مدیریت خود شده که زمان چندانی برای پایان دوره ریاستش باقی نمانده است. حدود دو سال و پنج ماه فرصت برای رئیس فدراسیون باقی مانده و این مدت در ساختار مدیریتی فوتبال، زمان چندان زیادی محسوب نمی‌شود.
تاج اگر بخواهد از پایان این دوره با کارنامه‌ای متفاوت از گذشته خارج شود، باید تغییرات را از سطح جابه‌جایی یک یا دو مدیر فراتر ببرد. شفاف‌تر شدن تصمیمات، تعیین دقیق مسئولیت‌ها و جلوگیری از تکرار خطاهایی که در نهایت هزینه آن به نام فوتبال ایران نوشته می‌شود، نیازمند تصمیم‌های جدی‌تر است.
او اکنون یک فرصت مهم در اختیار دارد. تغییر دبیرکل، هرچند به تنهایی اتفاق بزرگی نیست اما می‌تواند آغاز مسیری باشد که در نهایت به بازنگری در بخش‌هایی از ساختار فدراسیون منجر شود.
البته برای قضاوت درباره اینکه این تغییر واقعاً آغاز یک دوره جدید است یا تنها یک جابه‌جایی مدیریتی، هنوز زود است. عملکرد دبیرکل آینده و تصمیماتی که تاج در ماه‌های پیش رو خواهد گرفت مشخص می‌کند که آیا این اتفاق یک اصلاح واقعی بوده یا صرفاً واکنشی مقطعی به یک حاشیه مدیریتی.
تاج حالا نشان داد دست‌کم بخشی از توصیه‌ها برای تغییر در ساختار مدیریتی را جدی گرفته است. فعلاً اما می‌توان تنها به اندازه یک «سر سوزن» امیدوار بود؛ امیدی که ادامه آن، نه با حرف و انتصاب، بلکه با تصمیم‌های بعدی رئیس فدراسیون سنجیده خواهد شد.