به گزارش پایگاه خبری دروازه اورامان به نقل از خبرگزاری مهر – گروه استان‌ها، کوثر یاوری: استان کرمانشاه، دیار چهارفصلی که همواره به کشاورزی پررونق و تنوع اقلیمی‌اش شناخته می‌شود، این روزها در غربی‌ترین نقطه خود شاهد تحولی شگرف در عرصه باغداری است. شهرستان مرزی قصرشیرین و مناطق هم‌جوار آن همچون سومار و نفت‌شهر، با برخورداری از اقلیم گرمسیری منحصربه‌فرد، به بستری طلایی برای رویش نخل‌های استوار تبدیل شده‌اند. اجرای ابرپروژه «سامانه گرمسیری» و هدایت منابع آبی پایدار به این مناطق، خونی تازه در رگ‌های کشاورزی غرب کشور دوانده و توسعه نخیلات را به یکی از محورهای اصلی و استراتژیک توسعه باغات استان کرمانشاه مبدل ساخته است.
در حال حاضر، قلب تپنده تولید خرمای غرب کشور در شهرستان قصرشیرین می‌تپد. سطح زیرکشت نخیلات استان با یک شیب صعودی هدفمند، هم‌اکنون به ۹۵۰ هکتار رسیده و با توجه به شرایط مطلوب آب‌وهوایی و ثمردهی باغات، پیش‌بینی می‌شود در سال جاری حدود ۴۵۰۰ تن خرمای باکیفیت از این نخلستان‌ها برداشت و روانه بازار شود. این حجم از تولید، نشان‌دهنده ظرفیت‌های پنهانی است که تا پیش از این در سایه کمبود آب نادیده گرفته شده بود، اما امروز با بهره‌گیری از تکنولوژی‌های نوین آبیاری و سرمایه‌گذاری‌های کلان، به یک مزیت رقابتی بی‌بدیل تبدیل شده است.
آنچه در مسیر توسعه نخیلات کرمانشاه بیش از پیش جلب توجه می‌کند، تغییر رویکرد از کشت ارقام سنتی به سمت ارقام تجاری و ارزآور است. اگرچه در گذشته ارقامی نظیر زاهدی و اشرسی بخش عمده نخلستان‌های سنتی استان را به خود اختصاص داده بودند، اما در سال‌های اخیر ارقام لوکس و پرطرفداری مانند پیارم و ربی نیز در منطقه توسعه یافته‌اند. با این حال، استراتژی جدید و محور اصلی برنامه‌های توسعه کشاورزی استان بر کشت رقم جهانی «مجول» متمرکز شده است؛ رقمی با کیفیت بی‌نظیر، درشتی خیره‌کننده و ظرفیت استثنایی صادراتی که می‌تواند نام خرمای قصرشیرین را در بازارهای اروپایی و کشورهای حاشیه خلیج فارس طنین‌انداز کند.
این تحول ساختاری با ورود سرمایه‌گذاران قدرتمندی همچون شرکت ماهان، مجموعه ایثارگران و سازمان اوقاف وارد فاز اجرایی شده است. بر اساس برنامه‌ریزی‌های کلان صورت‌گرفته، قرار است تنها در سال جاری ۶۰۰ هکتار به سطح نخلستان‌های استان اضافه شود و در یک چشم‌انداز کوتاه‌مدت دوساله، این رقم با افزایشی ۳۰۰۰ هکتاری، چهره اقتصادی شهرستان‌های مرزی را دگرگون سازد. توسعه نخیلات امروز نه‌تنها یک پروژه کشاورزی، بلکه راهبردی هوشمندانه برای تثبیت جمعیت مرزنشین، ایجاد اشتغال پایدار و ارزآوری در خط مقدم اقتصادی کشور به شمار می‌رود.
خیز بلند برای توسعه ۳۶۰۰ هکتاری نخلستان‌ها
فرهاد شریفی، معاون تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی استان کرمانشاه در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به ظرفیت‌های عظیم مناطق گرمسیری اظهار کرد: سطح زیر کشت نخلستان‌های استان در حال حاضر ۹۵۰ هکتار است که پیش‌بینی می‌گردد در سال جاری حدود ۴۵۰۰ تن محصول از این سطح برداشت شود. تقریباً تمام تمرکز و تجمع نخیلات استان در شهرستان قصرشیرین قرار دارد و بیشترین پتانسیل توسعه این محصول استراتژیک نیز در نوار مرزی شامل قصرشیرین، سومار و نفت‌شهر شناسایی شده است.
وی با تشریح تغییرات در الگوی کشت خرما افزود: به‌صورت سنتی، ارقام زاهدی و اشرسی بیشترین سطح باغات ما را به خود اختصاص داده‌اند، اما در چند سال اخیر توسعه ارقامی مانند پیارم و ربی با موفقیت انجام شده است. در حال حاضر، برنامه اصلی جهاد کشاورزی برای توسعه نخیلات، منحصراً بر محور رقم تجاری «مجول» قرار گرفته است تا بتوانیم سهم قابل‌توجهی از بازارهای جهانی را به دست آوریم. در سال‌های اخیر و خصوصاً در سال جاری، توسعه نخیلات با روند بسیار شدیدی سرعت گرفته است؛ به‌نحوی‌که بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده، امسال ۶۰۰ هکتار و در دو سال آتی ۳۰۰۰ هکتار بر سطح نخیلات استان اضافه خواهد شد.
چالش صنایع تبدیلی در مسیر جهانی شدن خرمای قصرشیرین
معاون تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی استان کرمانشاه در ادامه گفتگوی خود با خبرنگار مهر به موانع پیش‌روی این صنعت اشاره کرد و گفت: درخت خرما بالاترین سازگاری را با شرایط اقلیمی مناطق گرمسیری استان دارد و به عنوان اولویت اول توسعه در این مناطق قلمداد می‌گردد، اما احداث باغات خرما هزینه‌بر است و عدم وجود صنایع تبدیلی مرتبط و نبود منابع مالی کافی برای باغداران، از مشکلات اصلی و موانع سرعت‌بخش در این حوزه محسوب می‌شود.
شریفی تأکید کرد: در حال حاضر بیشتر محصول تولیدی در داخل استان مصرف شده و تنها مازاد آن به سایر استان‌ها ارسال می‌گردد. اما با توجه به توسعه وسیع رقم مجول در سنوات آتی، محور اصلی ما بر صادرات به تمام نقاط دنیا متمرکز خواهد بود و با این حجم از سرمایه‌گذاری، در چند سال آینده استان کرمانشاه به عنوان قطب اصلی تولید و صادرات خرمای کشور در مجامع اقتصادی مطرح خواهد شد.
«مجول»؛ برگ برنده نخلستان‌های غرب در بازارهای صادراتی
رحمان فیض‌قربانی، مدیر باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان کرمانشاه نیز در گفتگو با خبرنگار مهر با تأیید برنامه‌های تحولی این سازمان بیان کرد: توسعه نخیلات یکی از اصلی‌ترین و راهبردی‌ترین برنامه‌های استان در خصوص توسعه باغات است. این برنامه با شتابی بی‌نظیر در حال پیگیری است و افزایش ۶۰۰ هکتاری در سال جاری و ۳۰۰۰ هکتاری در دو سال آینده، نشان از عزم جدی برای تغییر چهره کشاورزی منطقه دارد.
وی با اشاره به ورود بخش خصوصی به این عرصه تصریح کرد: شرکت ماهان، مجموعه ایثارگران و سازمان اوقاف از مهم‌ترین سرمایه‌گذارانی هستند که برای احداث نخلستان‌های مدرن به این حوزه ورود کرده‌اند. رقم اصلی توسعه در این باغات جدید، رقم «مجول» است که واجد بالاترین استانداردهای صادراتی بوده و از ارقام بسیار باکیفیت و پرمحصول در سطح جهانی شناخته می‌شود.
فیض‌قربانی در پایان خاطرنشان کرد: با توجه به خصوصیات فیزیولوژیک درخت خرما و سازگاری کامل آن با شرایط گرمای هوای منطقه از یک سو، و تأمین پایدار منابع آب از طریق سامانه گرمسیری از سوی دیگر، هیچ‌گونه محدودیتی برای توسعه نخلستان‌ها در مناطق گرمسیری استان وجود ندارد و این شرایط، قصرشیرین را به ایده‌آل‌ترین نقطه برای توسعه کشاورزی مدرن تبدیل کرده است.
نخلستان‌های سرسبز قصرشیرین امروز نماد روشن امید، آبادانی و توسعه در نوار مرزی غرب کشور هستند که با به ثمر نشستن ارقام تجاری و صادراتی نظیر «مجول»، می‌توانند اقتصاد کرمانشاه را متحول کرده و ارزآوری پایداری را به ارمغان بیاورند؛ اما برای تحقق کامل این رویای شیرین و جلوگیری از تکرار تجربه تلخ خام‌فروشی در سایر محصولات کشاورزی، یک مطالبه مشخص و فوری از متولیان امر وجود دارد: سازمان جهاد کشاورزی، اداره کل صمت و نهادهای اقتصادی استان باید همپای توسعه کمّی باغات، با ارائه تسهیلات ویژه، معافیت‌های مالیاتی و واگذاری زمین، شرایط را برای احداث ضرب‌الاجلی «شهرک تخصصی فرآوری، سورتینگ و بسته‌بندی مدرن خرما» در قصرشیرین فراهم کنند تا سود واقعی این طلای شیرین به جای واسطه‌ها، مستقیماً در سفره مرزنشینان غیور نشسته و برند «خرمای قصرشیرین» با اصالت و بسته‌بندی استاندارد، بازارهای جهانی را تسخیر کند.