به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»؛ اقتصاد بخش قابل توجهی از خانواده‌های کرمانشاه با کشاورزی و منابع آب پیوند خورده است؛ ظرفیتی که علاوه بر نقش مهم در تولید، برای بسیاری از مردم استان به معنای اشتغال و تداوم معیشت است و هرگونه اختلال در آن، پیامدهای اقتصادی و اجتماعی به دنبال دارد.
با این حال، کاهش منابع آبی، برداشت بی‌رویه از سفره‌های زیرزمینی، حفر چاه‌های غیرمجاز و مصرف فراتر از ظرفیت، فشار بر منابع آب کرمانشاه را افزایش داده است؛ شرایطی که مدیریت پایدار منابع را به ضرورتی جدی برای حفظ همزمان آب و فعالیت‌های کشاورزی تبدیل کرده است.
در چنین شرایطی، سیاست مدیریت منابع آب باید میان حفاظت از ذخایر زیرزمینی و تأمین نیازهای بخش کشاورزی توازن ایجاد کند؛ چراکه تصمیم‌های مرتبط با برداشت از منابع آب، تنها یک موضوع زیست‌محیطی نیست و مستقیماً با تولید، اشتغال و معیشت مردم ارتباط دارد.
اصلاح الگوی مصرف، توسعه زیرساخت‌های آبی، استفاده از فناوری‌های کنترلی و همراهی بهره‌برداران به‌صورت همزمان دنبال شود.
درویشی در پایان گفت: هدف نهایی این اقدامات، حفظ منابع آبی برای سال‌های آینده و ایجاد تعادل میان صیانت از منابع زیرزمینی و تداوم فعالیت‌های اقتصادی و کشاورزی در استان است.
مطالبه کشاورزان برای راهکار پایدار تأمین آب کشاورزی
احمد رضایی یکی از کشاورزان کرمانشاهی در گفتگو با خبرنگار «ما»؛ اظهار داشت: هیچ‌کس نمی‌تواند کمبود آب را انکار کند؛ ما کشاورزان هر روز کاهش سطح آب چاه‌ها و کم‌شدن آب برخی چشمه‌ها را می‌بینیم، اما زندگی و معیشت ما نیز به همین زمین وابسته است.
وی افزود: اگر قرار است برداشت آب محدود شود، باید برای تأمین آب مورد نیاز بخش کشاورزی نیز راهکار مشخصی وجود داشته باشد؛ چراکه مسئله صرفاً محدودکردن برداشت یا مسدودکردن چاه‌های غیرمجاز نیست و کشاورز باید بداند پس از اجرای این اقدامات، چه مسیری برای ادامه تولید پیش روی او قرار دارد.
این کشاورز کرمانشاهی با اشاره به ضرورت اصلاح شیوه‌های مصرف آب، گفت: باید مشخص شود آیا قرار است روش‌های آبیاری اصلاح شود، منابع جایگزین برای تأمین آب وجود دارد یا برای تغییر نوع کشت و حرکت به سمت محصولات کم‌آب‌بر، حمایت مشخصی در نظر گرفته شده است.
حمایت واقعی از کشاورزان برای کاهش مصرف آب
حسن محمدی یکی دیگر از بهره‌برداران بخش کشاورزی در گفتگو با خبرنگار «این رسانه»؛ اظهار داشت: بسیاری از کشاورزان آمادگی دارند الگوی کشت را رعایت کنند، اما تغییر روش‌های کشاورزی هزینه‌بر است و تجهیز زمین به سامانه‌های آبیاری نوین، تغییر محصول و کاهش مصرف آب، نیازمند حمایت واقعی است.
وی افزود: مدیریت مصرف آب در بخش کشاورزی زمانی می‌تواند به نتیجه مطلوب برسد که همزمان با اعمال محدودیت‌ها، حمایت‌های لازم برای تغییر شیوه تولید نیز در اختیار کشاورزان قرار گیرد؛ چراکه اجرای الگوی کشت و حرکت به سمت محصولات کم‌آب‌بر، بدون تأمین منابع مالی و فنی، دشوار خواهد بود.
این بهره‌بردار ادامه داد: اگر تمام فشار مدیریت منابع آب فقط بر کشاورزان متمرکز شود، نمی‌توان انتظار نتیجه مطلوب داشت؛ بلکه باید همزمان راهکارهای اقتصادی و فنی ارائه شود تا کشاورز بتواند با مصرف آب کمتر، میزان تولید خود را حفظ یا افزایش دهد.
به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»؛ آینده منابع آبی کرمانشاه تنها با انسداد چاه‌های غیرمجاز تضمین نمی‌شود؛ بلکه به تغییر رویکرد در کشاورزی و حرکت به سمت الگویی وابسته است که در آن، مصرف آب متناسب با ظرفیت واقعی منابع، هر قطره آب ارزشمند و برداشت از سفره‌های زیرزمینی حساب‌شده باشد.
انسداد چاه‌های غیرمجاز و جلوگیری از برداشت‌های خارج از چارچوب قانونی، ضرورتی انکارناپذیر برای صیانت از منابع آبی استان است، اما این اقدام زمانی به نتیجه پایدار می‌رسد که همزمان با اصلاح الگوی کشت، توسعه روش‌های نوین آبیاری، نصب کنتورهای هوشمند، تکمیل شبکه‌های انتقال آب و حمایت فنی و اقتصادی از کشاورزان همراه شود.
در این مسیر، کشاورزان نباید صرفاً به‌عنوان مخاطب محدودیت‌ها دیده شوند، بلکه باید بخشی از راه‌حل مدیریت بحران آب باشند. بسیاری از بهره‌برداران برای کاهش مصرف و اصلاح روش‌های تولید آمادگی دارند، اما تغییر الگوی کشت یا شیوه آبیاری بدون آموزش، تسهیلات، زیرساخت و تضمین اقتصادی، برای بسیاری از آن‌ها امکان‌پذیر نیست.
از این منظر، موفقیت سیاست‌های مدیریت آب به ایجاد تعادل میان صیانت از منابع زیرزمینی و حفظ معیشت کشاورزان گره خورده است؛ تعادلی که می‌تواند فرصت احیای سراب‌ها، چشمه‌ها، تالاب‌ها و سفره‌های زیرزمینی را فراهم کند و همزمان امکان تداوم تولید کشاورزی با مصرف کمتر آب را به وجود آورد.
در نهایت، مسئله آب کرمانشاه فقط به تعداد چاه‌های مسدودشده خلاصه نمی‌شود؛ آزمون اصلی، ساختن الگویی تازه برای کشاورزی است؛ الگویی که در آن حفاظت از منابع آبی و امنیت معیشتی کشاورزان در برابر یکدیگر قرار نگیرند و هیچ بهره‌برداری برای ادامه تولید و زندگی، ناچار به عبور از مسیر غیرقانونی نباشد.
انتهای خبر/