به گزارش پایگاه خبری دروازه اورامان به نقل از عزیز مصطفایی در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»؛ از ثبت ملی پنج پرونده میراث ناملموس استان کرمانشاه خبر داد و اظهار داشت: وربافی، کلاش کلهری، عروسک عروسان بیستون، آئین صلح و سازش با تکیه بر قرآن کریم و همچنین پرونده «دالک اول بهار»، پنج پرونده‌ای هستند که در شورای ثبت کشور به ثبت ملی رسیدند.
وی با اشاره به اهمیت ثبت ملی این عناصر فرهنگی، افزود: ثبت هر مهارت سنتی، زمینه شناسایی و حفاظت از آن را فراهم می‌کند و می‌تواند به معرفی بهتر ظرفیت‌های بومی، استمرار فعالیت هنرمندان و تقویت اقتصاد جوامع محلی کمک کند؛ البته بهره‌برداری از این ظرفیت‌ها به پیگیری و برنامه‌ریزی مستمر نیاز دارد.
این کارشناس میراث فرهنگی با بیان اینکه وربافی و کلاش کلهری از جمله هنرهای بومی ثبت‌شده در اسلام‌آبادغرب هستند، گفت: این منطقه به‌دلیل پیشینه تاریخی دامپروری، از سابقه‌ای ارزشمند در حوزه نساجی برخوردار است و دانش تبدیل پشم به نخ و پارچه در آن قدمتی چند هزارساله دارد.
مصطفایی ادامه داد: یکی از شواهد تاریخی این پیشینه، آثار کشف‌شده در تپه چیاگاوانه در مرکز شهر اسلام‌آبادغرب است؛ در میان این آثار، لوحی گِلی وجود دارد که پس از خوانش آن، نوشته‌ای درباره تکه‌پارچه‌ای از پشم گوسفندان شناسایی شد؛ موضوعی که از سابقه تاریخی ریسندگی و تولید پارچه در این منطقه حکایت دارد.
وربافی اسلام‌آبادغرب، هنری اصیل با طرح‌های منحصربه‌فرد
وی با اشاره به ویژگی‌های وربافی، گفت: این هنر شامل مراحل مختلفی از آماده‌سازی پشم، شستشو و خشک‌کردن آن تا تبدیل پشم به نخ و بافت محصول است؛ در برخی مراحل نیز دو نخ را با یکدیگر می‌بافند تا نخ مناسب برای تولید ور به دست آید.
این فعال حوزه میراث فرهنگی افزود: زیراندازهای تولیدشده با این روش، حدود پنج طرح شاخص و ویژه اسلام‌آبادغرب دارند که نمونه مشابه آن‌ها در مناطق دیگر دیده نمی‌شود؛ در رنگرزی نخ‌ها نیز از رنگ‌های طبیعی، از جمله رنگ حاصل از پوست انار، استفاده می‌شود که جلوه زیبایی به محصولات می‌بخشد.
مصطفایی با اشاره به روند ثبت ملی وربافی، بیان کرد: با همکاری فعالان محلی، از جمله میثم رجبی و خانم کرمی از بافندگان این حوزه، مستندات لازم برای ثبت این هنر گردآوری شد و پرونده آن در پنجم مهرماه به تائید شورای ثبت میراث ناملموس کشور رسید.
وی با تأکید بر ضرورت حفاظت از این مهارت سنتی، عنوان کرد: ثبت ملی پایان کار نیست، بلکه آغاز مسیر پاسداری از این میراث فرهنگی است؛ امیدواریم با همکاری معاونت صنایع دستی، دوره‌های آموزشی برگزار کنیم تا این هنر به نسل‌های آینده منتقل شود و از فراموشی آن جلوگیری شود.
کلاش کلهری میراثی بومی در معرض فراموشی
این کارشناس میراث فرهنگی درباره ثبت ملی کلاش کلهری نیز گفت: کلاش هورامی در سطح ملی و جهانی شناخته شده است، اما کلاش کلهری از نظر شیوه بافت و ساخت زیره تفاوت‌هایی اساسی با آن دارد و به‌عنوان مهارتی مستقل، نیازمند مستندسازی و حفاظت است.
مصطفایی افزود: در زمینه کلاش کلهری با تعداد محدودی از بازماندگان این صنعت روبه‌رو هستیم؛ به همین دلیل، با استاد جواد مهری که همچنان در این حوزه فعالیت دارد، گفت‌وگو کردیم و مستندات مربوط به شیوه بافت، مراحل تولید، تصاویر و فیلم‌های این هنر را گردآوری کردیم تا زمینه ثبت و حفاظت از آن فراهم شود.
وی خاطرنشان کرد: این مهارت تنها به تولید پای‌پوش مردانه محدود نیست و برخی پوشش‌های زنانه نیز با استفاده از تکنیک‌های مرتبط با تلاش کلهری تولید می‌شوند؛ بنابراین، حفاظت از آن در حفظ دانش بومی مرتبط با پوشاک سنتی منطقه اهمیت دارد.
عروسک سنتی عروسان بیستون نمادی از هویت بومی
این فعال حوزه میراث فرهنگی با اشاره به ثبت ملی عروسک سنتی عروسان بیستون، گفت: برای ثبت این عنصر فرهنگی، مستندنگاری لازم در منطقه بیستون انجام شد و خانواده‌ای که از حاملان و حافظان این هنر هستند، در فرایند مستندسازی مورد توجه قرار گرفتند.
مصطفایی ادامه داد: در مستند تهیه‌شده، چهار نسل از یک خانواده شامل مادربزرگ، مادر، دختر و نوه حضور داشتند که این موضوع اهمیت انتقال دانش ساخت عروسک میان نسل‌های مختلف را نشان می‌دهد؛ در حال حاضر نیز خانم اسماعیلی در بیستون به ساخت این عروسک مشغول است و محصولات خود را برای معرفی به گردشگران عرضه می‌کند.
وی با بیان اینکه عروسک عروسان علاوه بر ارزش هنری، بازتاب‌دهنده ویژگی‌های فرهنگی و پوشش سنتی مردم منطقه است، گفت: ثبت ملی این اثر می‌تواند به حفظ هویت فرهنگی منطقه و تقویت ظرفیت‌های اقتصادی جوامع محلی کمک کند.
سایر پرونده‌های ثبت‌شده میراث ناملموس کرمانشاه
این فعال حوزه میراث فرهنگی با اشاره به دیگر پرونده‌های ثبت‌شده استان کرمانشاه، بیان کرد: آئین صلح و سازش با تکیه بر قرآن کریم نیز در این مرحله برای استان به ثبت ملی رسید؛ همچنین یکی دیگر از عناصر فرهنگی مرتبط با آغاز بهار که پیش‌تر از سوی استان ایلام ثبت شده بود، با ارائه مستندات مربوط به کرمانشاه به پرونده این استان نیز اضافه شد.
مصطفایی با اشاره به ظرفیت‌های گسترده صنایع دستی استان کرمانشاه، گفت: این استان در هر منطقه، هنرها و مهارت‌های بومی ویژه‌ای دارد؛ در اورامانات، گیوه هورامی از صنایع دستی شاخص به شمار می‌رود که به ثبت ملی و جهانی رسیده است؛ در مناطق سنقر و هرسین نیز گلیم و قالی جایگاه ویژه‌ای دارند و در مناطق کلهرنشین، به‌ویژه اسلام‌آبادغرب، هنرهای مرتبط با نساجی از سابقه‌ای طولانی برخوردارند.
مصطفایی در پایان با تأکید بر ضرورت حمایت از هنرمندان صنایع دستی، گفت: با ثبت هر عنصر، شناسنامه و کدی برای آن در نظر گرفته می‌شود و دستگاه‌های مسئول بر اساس قوانین مربوطه موظف‌اند برای حفاظت از آن تلاش کنند؛ هر عنصر ثبت‌شده، گنجینه‌ای فرهنگی است و استفاده مؤثر از این ظرفیت‌ها به آموزش، معرفی محصولات، حمایت از هنرمندان و برنامه‌ریزی برای بهره‌برداری از ارزش‌های فرهنگی و اقتصادی آن‌ها نیاز دارد.
انتهای خبر/