امین کوگانی در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»؛ با اشاره به ضرورت احیای رشته‌های صنایع‌دستی در معرض فراموشی استان کرمانشاه، اظهار داشت: احیای رشته‌هایی همچون موج‌بافی، نمدمالی و ارغوان‌بافی به ایجاد بازار پایدار، پیوند آموزش با اشتغال و معرفی ظرفیت‌های گردشگری این هنرها وابسته است.
وی با تأکید بر اینکه احیای صنایع‌دستی نباید صرفاً به برگزاری دوره‌های آموزشی محدود شود، افزود: آموزش زمانی نتیجه‌بخش خواهد بود که هنرجو پس از فراگیری مهارت، امکان تولید، فروش و کسب درآمد داشته باشد؛ بنابراین، احیای هر رشته باید در قالب زنجیره‌ای کامل از شناسایی استادکاران و ثبت دانش بومی تا آموزش، تولید، طراحی محصول، بازاریابی، فروش و معرفی به بازارهای داخلی و گردشگری دنبال شود.
معاون صنایع‌دستی اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان کرمانشاه با اشاره به اینکه هیچ رشته‌ای بدون بازار پایدار نمی‌تواند به‌صورت ماندگار احیا شود، عنوان کرد: همزمان با آموزش و تولید، باید برای فروش محصولات نیز برنامه‌ریزی کرد؛ برگزاری بازارهای هفتگی صنایع‌دستی، ایجاد بازارهای دائمی و فصلی، برپایی نمایشگاه‌های تخصصی، راه‌اندازی بازارچه‌های گردشگری و عرضه محصولات در مراکز اقامتی و گردشگری می‌تواند به معرفی تولیدات، افزایش دسترسی خریداران و ایجاد تقاضا برای محصولات رشته‌های احیاشده کمک کند.
رشته‌های بومی صنایع‌دستی کرمانشاه در معرض فراموشی
کوگانی با اشاره به تنوع رشته‌های بومی و صنایع‌دستی استان کرمانشاه، بیان کرد: این استان با برخورداری از پیشینه تاریخی و فرهنگی غنی، ظرفیت‌های قابل توجهی در این حوزه دارد، اما در کنار رشته‌های فعال و شناخته‌شده، برخی هنرهای سنتی همچون موج‌بافی، نمدمالی و ارغوان‌بافی به دلایل مختلف با کم‌رونقی، کاهش شمار استادکاران و انتقال نیافتن مهارت‌ها به نسل جدید مواجه شده‌اند.
معاون صنایع‌دستی اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان کرمانشاه با اشاره به جایگاه این رشته‌ها در زندگی و اقتصاد گذشته مردم، تصریح کرد: موج در خانه‌ها مورد استفاده قرار می‌گرفت، نمد در زندگی عشایری و روستایی کاربرد گسترده‌ای داشت و ارغوان‌بافی نیز بخشی از هنر و معیشت جوامع محلی را شکل می‌داد؛ بااین‌حال، تغییر سبک زندگی، گسترش تولیدات صنعتی و ماشینی، کاهش تقاضا برای محصولات سنتی، دشواری تأمین مواد اولیه، محدودیت بازار فروش و کاهش انگیزه نسل جوان برای فراگیری این مهارت‌ها، استمرار فعالیت در برخی از این رشته‌ها را با چالش مواجه کرده است.
ثبت و مستندسازی دانش بومی استادکاران صنایع‌دستی
کوگانی شناسایی استادکاران و فعالان باقی‌مانده رشته‌های سنتی و مستندسازی دانش آن‌ها را از نخستین گام‌های احیا دانست و گفت: بسیاری از فنون سنتی ممکن است در منابع مکتوب ثبت نشده باشند و تنها در حافظه و تجربه استادکاران باقی مانده باشند؛ ازاین‌رو، از دست رفتن یک استادکار در برخی موارد به معنای از دست رفتن بخشی از دانش بومی و میراث فرهنگی یک منطقه است.
وی با اشاره به اهمیت انتقال مهارت‌ها به نسل جوان، بیان کرد: ایجاد کارگاه‌های آموزشی برای احیای رشته‌های بومی در کنار استادکاران پیشکسوت، یکی از راهکارهای مؤثر در این زمینه است؛ به‌گونه‌ای که جوانان علاوه بر یادگیری عملی، با تاریخچه، کاربرد، ارزش فرهنگی و ظرفیت اقتصادی این هنرها نیز آشنا شوند.
معاون صنایع‌دستی اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان کرمانشاه پیوند آموزش با بازار کار را عاملی مؤثر در ایجاد انگیزه میان جوانان دانست و افزود: جوانی که بداند مهارتی که فرا می‌گیرد می‌تواند برای او شغل و درآمد ایجاد کند، انگیزه بیشتری برای ادامه مسیر خواهد داشت؛ بنابراین، آموزش و انتقال مهارت باید با فراهم کردن زمینه تولید و فروش محصولات همراه باشد.
بازطراحی محصولات صنایع‌دستی با حفظ اصالت فرهنگی
کوگانی با اشاره به ضرورت متناسب‌سازی محصولات صنایع‌دستی با نیازهای روز جامعه، عنوان کرد: یکی از چالش‌های صنایع‌دستی سنتی، فاصله برخی محصولات با نیازها و سلیقه امروز جامعه است، درحالی‌که حفظ اصالت به معنای ثابت نگه داشتن همیشگی شکل و کاربرد محصول نیست و می‌توان با حفظ تکنیک، مواد اولیه، نقوش و هویت اصلی رشته‌ها، محصولات جدیدی متناسب با نیاز امروز طراحی کرد.
وی ادامه داد: در حوزه موج‌بافی و نمدمالی می‌توان علاوه بر محصولات سنتی، به طراحی و تولید محصولات دکوراتیو، کیف، اکسسوری، زیرانداز، پوشش‌های تزئینی، محصولات کاربردی منزل و هدایای فرهنگی توجه کرد؛ در ارغوان‌بافی نیز می‌توان ضمن حفظ شیوه‌های اصیل بافت، محصولات متنوع و کاربردی متناسب با بازار امروز تولید کرد؛ رویکردی که می‌تواند فاصله میان میراث فرهنگی و اقتصاد امروز را کاهش دهد.
پیوند ظرفیت‌های صنایع‌دستی کرمانشاه با گردشگری فرهنگی
معاون صنایع‌دستی اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان کرمانشاه با اشاره به ظرفیت پیوند صنایع‌دستی و گردشگری در استان کرمانشاه، بیان کرد: گردشگر امروز تنها به دنبال خرید یک محصول نیست، بلکه علاقه‌مند است فرایند تولید، داستان و هویت فرهنگی نهفته در آن را نیز تجربه کند؛ ازاین‌رو، صنایع‌دستی می‌تواند فراتر از یک کالای فروشگاهی، به بخشی از تجربه فرهنگی و گردشگری تبدیل شود.
وی در پایان ایجاد کارگاه‌های زنده موج‌بافی، نمدمالی و ارغوان‌بافی، امکان مشاهده مراحل تولید توسط گردشگران، برگزاری برنامه‌های آموزشی کوتاه‌مدت و فراهم کردن فرصت تجربه بخشی از فرایند ساخت محصول را از ظرفیت‌های این حوزه برشمرد و گفت: هر محصول می‌تواند روایتگر داستان استادکار، مواد اولیه، منطقه تولید، شیوه ساخت و پیشینه تاریخی خود باشد؛ روایتی که می‌تواند ارزش فرهنگی و اقتصادی محصول را افزایش دهد.
انتهای خبر/